Cart 0
Jak chodzić o kulach po endoprotezie biodra?
Wpisujesz w Google: jak chodzić o kulach i dostajesz pięć różnych odpowiedzi. Pytasz specjalistę – słyszysz coś innego niż na sali szpitalnej. Wrzucasz video – i znowu każdy ma inne zdanie.
To nie znaczy, że wszyscy się mylą. Znaczy, że odpowiedź zależy od dwóch rzeczy: od tego w jakim stanie jest Twoja noga i od tego jaki cel chcesz danym sposobem osiągnąć.
Są dwa główne wzorce chodzenia o kulach. Oba mają sens – ale w różnych momentach i w różnych celach.
Pamiętaj jednak, że najważniejsze są zalecenia operatora. To lekarz decyduje, jak bardzo możesz obciążać operowaną nogę.
Wzorzec 1 – obie kule z operowaną nogą
Sekwencja: obie kule + operowana noga → zdrowa noga
To wzorzec ochronny. Daje największą możliwość odciążenia operowanej kończyny – wysuwasz obie kule, przenosisz operowaną nogę, opierasz część ciężaru na kulach i przechodzisz zdrową nogą. Ten sposób jest często wybierany, gdy występują ograniczenia w obciążaniu.
Kiedy ma sens:
- przy dużym bólu
- przy świeżej operacji
- gdy operowana noga jest słaba lub niestabilna
- gdy priorytetem jest maksymalne bezpieczeństwo i kontrola obciążenia
Co daje w treningu:
- świadome przetoczenie stopy
- kontrolę miednicy
- naukę przyjmowania ciężaru
- aktywację pośladka
Na co uważać: jeśli używasz go zbyt długo, możesz zacząć czuć przeciążenie w lędźwiach. Wzorzec angażuje inaczej niż naturalny chód – i jeśli zostanie z Tobą za długo, trudniej będzie potem odzyskać płynny rytm i koordynację.
Wzorzec 2 – naprzemienny
Sekwencja: operowana noga + przeciwległa kula → zdrowa noga + przeciwległa kula
To wzorzec bliższy naturalnemu chodowi. Angażuje rotację tułowia, lepiej aktywuje mięśnie stabilizujące miednicę i przywraca naturalny rytm przenoszenia ciężaru. Jednak ten sposób nie pozwala na pełne odciążenie kończyny operowanej, dlatego nie zawsze będzie odpowiedni we wczesnym okresie po operacji.
Kiedy ma sens:
- gdy operowana noga jest już wystarczająco stabilna
- gdy priorytetem jest odbudowa jakości i rytmu chodu
- gdy przygotowujesz się do chodzenia bez kul
Co daje w treningu:
- naturalny rytm i płynność
- rotację całego ciała
- lepszą koordynację
- stopniowe przejście w stronę chodu bez pomocy
Na co uważać: zbyt wczesne przejście na ten wzorzec może być błędem. Wymaga większej kontroli i zazwyczaj większego obciążenia operowanej nogi. Jeśli zbyt szybko zabierasz operowaną nogę do przodu – nie doprowadzasz do pełnego wyprostu, co zaburza cały wzorzec.
Jedna kula – po której stronie?
Jeśli lewa noga jest operowana – kula powinna być po prawej stronie, czyli po stronie przeciwnej do operowanej nogi. To pozwala lepiej odciążyć operowaną nogę i stabilizować miednicę.
To jak chodzić o kulach?
Warto pamiętać, że endoprotezoplastyka biodra najczęściej wykonywana jest u osób starszych. U wielu z nich zmiany zwyrodnieniowe dotyczą obu bioder – jedno jest już po operacji, a drugie nadal boli i często również kwalifikuje się do wymiany. To również powinno być uwzględnione przy wyborze sposobu chodu.
W takich przypadkach mimo endoprotezy czasami wybiera się chód naprzemienny, ponieważ pozwala on rozłożyć obciążenie bardziej naprzemiennie między kończynami i dla części pacjentów jest po prostu bardziej funkcjonalny.
Warto też pamiętać o chodzeniu po schodach. Technika z dwiema kulami jest do niej bardzo zbliżona, dlatego często od początku uczy się właśnie tego wzorca, zamiast później zmieniać sposób poruszania się.
Najprostsza reguła:
Jeśli priorytetem jest odciążenie i bezpieczeństwo – wzorzec 1: obie kule z operowaną nogą – zwłaszcza u osób starszych z ograniczeniami.
Jeśli priorytetem jest naturalny rytm i odbudowa chodu – wzorzec 2: naprzemienny – dla z dobrym czuciem ciała w przestrzeni, lub w dalszych okresach rehabilitacji.
W praktyce często warto stosować oba – wzorzec 1 do świadomej pracy nad jakością ruchu, wzorzec 2 do treningu rytmu i płynności. Nie chodzi o to żeby wybrać jeden na zawsze. Chodzi o to żeby wiedzieć czemu dany wzorzec służy i kiedy z niego korzystać.
Jeden ważny kontekst
Operacja stwarza warunki do lepszej pracy ciała – ale tej pracy trzeba jeszcze dokonać. Sama operacja nie załatwia sprawy.
Jeśli wzorzec chodu był zaburzony już przed operacją – po operacji tym bardziej warto nad nim świadomie popracować. Ciało będzie szukać obejścia żeby oszczędzić operowaną nogę. I znajdzie je – w kolanie, w lędźwiach, w drugiej nodze. A ból operowanego biodra może wcale nie zniknąć tak szybko jak się spodziewasz.
Dlatego praca nad chodem to nie tylko komfort – to sposób żeby uniknąć kolejnych problemów zanim się pojawią.
Jeśli chcesz zrozumieć jak wzorzec chodu wpływa na cały układ ciała – przeczytaj nasz artykuł: Byłeś już u ortopedy, fizjoterapeuty, robiłeś masaże. Ból wraca?
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Jeśli nie masz pewności, który wzorzec jest dla Ciebie odpowiedni na danym etapie – konsultuj to z operatorem, a jeśli masz już zielone światło, to sesja z trenerem, który rozumie pracę z ciałem po urazie może dać Ci konkretną odpowiedź. W Kinetice pracujemy z osobami wracającymi do sprawności – patrzymy na całe ciało w ruchu i dobieramy pracę do etapu, w którym jesteś. Pokażemy Ci jak chodzić o kulach i na co zwrócić szczególną uwagę.
Sprawdź, jak wygląda Konsultacja Pro i analiza Twojego wzorca ruchu
Jestem trenerem GSP i trenerem medycznym. Pracuję z osobami, które szukają przyczyny swojego bólu, nie kolejnego sposobu żeby go uśmierzyć.
*tekst z uwagami Fizjoterapia mgr Maciej Bezak
